Mijn inbreng voor GroenLinks in de begrotingsbehandeling 2011 voor de gemeente Overbetuwe
Collega’s in de raad en college,
Vanmiddag haalde ik samen met mijn jongste dochter, de twee oudste op van school. Op het plein stonden tientallen ouders. Er kwamen een kleine tweehonderd kinderen uit de school te voorschijn. Tegelijk was ik vanochtend in mijn huiskamer bezig met het afronden van dit verhaal. Het deed me weer eens realiseren dat het beleid dat we met zijn allen formuleren in meer of mindere mate effect heeft op de mensen die daar staan. Maar niet alleen het beleid van de gemeente.
We maken een heftige periode door. Een heftige periode en dan het heb ik het niet alleen over de economische tegenwind waar we in Nederland en dus ook in onze gemeente mee te maken hebben.
Eerder zijn de bankencrisis, en klimaatcrises al benoemd. Maar ook daar heb ik het niet over. Langzamerhand vraag ik me af of we niet te maken hebben met een maatschappelijke crises. De maatschappij radicaliseert en daar krijgen we ook in onze gemeente mee te maken. Deze begrotings behandeling wil ik aangrijpen om daar even bij stil te staan. Via een omweg kom ik dan weer terug bij het gemeentelijke beleid.
Als fractieleider van GroenLinks in Overbetuwe en als mens heb ik de afgelopen periode veel over deze maatschappelijke ontwikkelingen nagedacht. Afgelopen weekend publiceerde de dichter des vaderlands Ramsey Nasr een alternatieve tekst voor Wiens neerlandsch bloed in d’aders vloeit. Het is een tekst die mij ondanks de extremiteiten aanspreekt, die mijn gevoel van boosheid goed verwoordt. Even heb ik overwogen “Mijn nieuwe vaderland” hier uit te spreken. Toch doe ik dat niet. De tekst bevat grote woorden waarmee ik bang ben mensen te kwetsen en ik zou daarmee voor dezelfde oplossing kiezen als de maatschappelijke gevoelens die ik ter discussie wil stellen.
Ik kies daarom voor een andere aanpak, wil wel een tekst hier delen. Een tekst die uiteindelijk dichter bij mijn politieke vertrekpunt ligt dan de tekst van Nasr. Denk ook dat velen van jullie het kennen en in het verleden als inspiratie hebben gebruikt. Het is een liedtekst van Joke Smit uit 1981.
Er is een land waar vrouwen willen wonen,
Waar vrouw-zijn niet betekent: tweederangs en bang en klein
Waar vrouwen niet om mannen concurreren
Maar zusters en geliefden kunnen zijn.
Waar rimpels niet de eenzaamheid voorspellen,
Maar paspoort zijn naar wijsheid, aanzien, ’s werelds raadsvrouw zijn.
Waar jonge vrouwen dus een leven voorbereiden
Waarin zij veertig, zestig, tachtig zullen zijn.
Er is een land waar vrouwen willen wonen,
Waar onrecht niet als een natuurgegeven wordt beschouwd.
Waar dienstbaarheid niet toevalt aan één sekse,
En niet vanzelf een man de leiding houdt.
Waar moeder niet hetzelfde is als huisvrouw,
Waar steeds opnieuw wordt nagegaan wie zwak zijn en wie sterk.
Waar allen zorgen voor wie hulp behoeven,
En ‘t brood verdienen met maar vijf uur werk.
Er is een land waar mannen willen wonen.
Waar jongens van de plicht tot flink en stoer doen zijn bevrijd.
Waar niemand wint ten koste van een ander,
En man-zijn ook betekent: zorgzaamheid.
Waar angst en rouw niet weggemoffeld worden,
Waar mannen zonder baan niet denken dat ze minder zijn.
Waar vrouw en man elkaar niet hoeven haten,
Maar eindelijk bondgenoten kunnen zijn.
Er is een land waar mensen willen wonen.
Waar jong zijn niet betekent dat je steeds wordt genegeerd.
Waar zwakken met respect benaderd worden,
En vreemdelingen niet meer gekleineerd.
Waarin geweld door niemand meer geduld wordt,
Waar allen kunnen troosten als een mens ten onder gaat.
Dat is het land waar mensen willen wonen,
Het land waar de saamhorigheid bestaat.
Deze tekst heeft als vertrekpunt saamhorigheid, pluriformiteit, verscheidenheid, zelfbeschikking en empathie. Woorden die klinken als vanuit een ander tijdperk.
Deze maatschappelijke context, van polarisatie en verruwing, waar GroenLinks tegen in verzet komt is één van de contexten waar we als gemeente mee rekening moeten houden.
De begroting voor 2011 die we vanmiddag behandelen, is een begroting waar financieel al strak op is ingegrepen. Er is een start gemaakt om deze gemeente de komende jaren financieel gezond te houden. Er zijn nog géén harde keuzes gemaakt die veel van de levens van de mensen op dat schoolplein zullen beïnvloeden. Die volgen in het voorjaar bij de kadernota voor 2012. GroenLinks vind ook dat de discussie daar thuishoort. GroenLinks zal constructief meedenken in het traject naar die kadernota. Morgenavond bespreken we hoe dat vorm gaat krijgen. GroenLinks zal vanuit haar visie verder invulling geven aan de vijf beleidsprogramma’s. Eén van de zaken die we zullen inbrengen is de nut en noodzaak van lopende en nog op te starten grote projecten. We zijn blij met de eerste rapportage die het college op verzoek van GroenLinks heeft opgeleverd. Het vormt een goed startpunt voor de discussie. Gezien de recente discussie in de pers, hebben we wel de vraag hoeveel het nieuwe gemeentehuis nu daadwerkelijk gaat kosten en hoe de verschillen van inzicht daarover tot stand zijn gekomen?
De begroting voor 2011…. 2011 is een bijzonder jaar. In 2011 bestaat de gemeente Overbetuwe, opgericht op 1 januari 2001, 10 jaar. Bescheiden aandacht daarvoor is, wat GroenLinks op zijn plaats, ondanks de moeilijke tijden die we tegemoet gaan zien.
Tot hier kon ik toe zonder de begroting erbij te pakken. Ik wil in het vervolg van het verhaal een aantal accenten plaatsen bij de programma’s zoals die beschreven staan.
Bij programma samenleven ligt wat GroenLinks betreft een zwaarte punt, dat mag duidelijk zijn. Hoe zorgen we dat mensen met behoud van individuele vrijheden meer verantwoordelijkheid kunnen nemen over het vormgeven van hun eigen leven en dat van hun omgeving. Dat is niet het organiseren van brood en spelen, maar structureel beleid dat ook op de lange termijn zijn effect heeft. Zelfredzaamheid mag genoemd worden, maar met nadrukkelijk “door saamhorigheid” daar aan toe te voegen. Kijk waar de kracht van inwoners ligt en sluit daarbij aan.
Werken en leren is belangrijk om een samenleving weerbaar te houden. GroenLinks steunt het beleid van de gemeente om iedereen te laten participeren. Als je iets van mensen vraagt, mag daar ook iets tegenover staan. Mensen die ondanks de inspanningen niet voldoende inkomen kunnen krijgen moet adequate ondersteuning vinden. Signalen die nu worden afgegeven, geven aan dat dit vangnet in het gedrang komt. Groenlinks zal dit nadrukkelijk volgen en zo nodig met voorstellen komen om dit te verbeteren. De 1% ozb verhoging die een wethouder in verkiezingstijd heeft belooft, zou daar nog best van pas kunnen komen.
Op het terrein van het wonen zien we met belangstelling de discussie tegemoet. Kan het college aangegeven wanneer de discussie rondom de verstedelijking van de regio Arnhem en Nijmegen weer concretere vormen gaat aannemen? Wat GroenLinks betreft moet de massaliteit uit de bouwopgave verdwijnen en moeten we gaan kijken waar de indviduele vragen van inwoners liggen, meer verantwoordelijkheid en dus kansen geven aan mensen die zelf met initiatieven komen is voor ons belangrijk. Wat GroenLinks betreft is dit een breuk met het verleden.
Het programma verkeer en vervoer. Als je “bereikbaarheid van voorzieningen” breed interpreteert zou het sta-beleid hier ook onder kunnen vallen. Bereikbaarheid van voorzieningen kan door overal voorzieningen beschikbaar te maken, of door vervoersmogelijkheden te creëren om er te komen. Vanuit dit perspectief pleiten wij voor een begraafplaats in Zetten. Bereikbaarheid betekent verder financieel en fysiek toegankelijk maken. Zo wordt het programma verkeer en vervoer een heel sociaal programma. Het OV knooppunt vinden wij vooral een regionale opgave en de tot standkoming moet dan ook vooral met hulp van die regio gebeuren.
Landschap en Recreëren is een zorgpunt voor GroenLinks, het is nodig dat beleid versterkt wordt, maar de middelen lijken beperkt. GroenLinks vindt met het GBO dat samen met partners bekeken kan worden of een andere aanpak van Lingezegen de komende jaren niet tot besparingen leidt. We willen die besparingen deels herinvesteren en doen een voorstel om in het kader van het milieubeleidsplan 15.000 euro extra beschikbaar te stellen voor aanvullend beleid. Ook komen we, hopelijk in samenwerking met andere partijen, in 2011 met voorstellen waarin met partners in het veld delen van het landschaps ontwikkel plan verder worden uitgewerkt.
We zijn tenslotte blij dat de gemeente de klimaat en duurzaamheidsdoelstellingen onder regulier beleid schaart, dat is precies waar ze thuishoren. De gemeente is op dit punt goed bezig. Bij uitvoering van dit beleid gaat besparing en milieu doelstellingen hand in hand. GroenLinks doet de oproep aan de gemeente op besparingen of onderuitputting op dit gebied te herinvesteren in het uitvoeren van beleid. Een soort van cradle to cradle, maar dan anders, wat er uitkomt gaat er ook weer in. Op deze manier wordt een vliegwiel effect bereikt, met blijvend resultaat. Kan het college aangeven of hoe ze hier tegenover staan? We worden treurig van de voorstellen van GBO op dit punt en vragen ons af of toezeggingen van de provincie voor extra geld overeind blijven wanneer wij 20.000 tbv zonnecollectoren schrappen. Kan het college deze vraag beantwoorden?
Ik rond af.
GroenLinks kan achter deze begroting staan. Maar misschien komt dat wel omdat echte keuzes nog ontbreken. We zullen nadrukkelijk kijken of de accenten zoals we die zojuist hebben aangeven ook terugzullen komen in de Kadernota. Uitleggen en betrekken van inwoners is de komende periode van belang om ervoor te zorgen dat die mensen op het schoolplein in het voorjaar niet het plein voor het gemeentehuis belegeren.
GroenLinks denkt dat ze een lijn kiest die dat kan voorkomen. Die er voor zorgt dat Overbetuwe een plek blijft waar mensen willen wonen.
51.913314
5.846559
