Lokale krant: Case “de Danenberg”

De lokale kranten zijn voor raadsleden een belangrijke bron van informatie over het reilen en zeilen in de gemeente. In mijn geval is dat De Gelderlander editie Betuwe. Ik moet zeggen sinds deze krant beschikbaar in een e-paper, die ik ook kan lezen op mijn iPad, is mijn leven op dit punt een stuk eenvoudiger. De krant schrijft over gemeentelijke plannen, soms nog eerder dan raadsleden dat van hun college hebben gehoord. De krant geeft een overzicht van gebeurtenissen en evenementen  en wat mensen daarbij beleven. De krant laat de staat van de gemeente zien met alle pijn, blijdschap en emotie die dat met zich meebrengt. De website van de Gelderlander gebruik ik dan weer om er achter te komen wat mensen bezighoud. Aan het aantal reacties bij berichten kan je zien wat “leeft”. Inhoudelijk zijn die reacties niet altijd van even hoogstaand niveau, want veelal anoniem, maar soms kom je in de reacties pareltjes tegen die je ook politiek kunt gebruiken.

Afgelopen maandag stond er bijvoorbeeld een bericht  in de krant over boerderijcomplex de Danenberg. De gemeente Overbetuwe zou de helft ervan verkocht hebben en voor de andere helft een serieuze gegadigde hebben. De verkoopprijs wil men echter niet bekend maken. Een klein bericht maar met een schat aan historie. Bij het bericht vraag je je direct af wat de verkoopprijs dan was en waarom het niet openbaar wordt.

Gebied landschapspark de Danenberg

Landschapspark de Danenberg

De Danenberg was ooit deel van de plannen voor het maken van een multimodaal transport centrum (MTC) bij Oosterhout. Toen ik actief werd in de politiek, zo’n elf jaar geleden, was het doek voor het MTC net gevallen. GroenLinks Overbetuwe was op de golven van het protest van inwoners de gemeenteraad in gekomen. Mij persoonlijk zei het allemaal maar weinig. Toch kwam het de afgelopen jaren ieder jaar wel weer langs, vooral omdat we als gemeente nog een aantal relevante panden in het gebied bezitten.  Het laatste grote besluit was in de zomer van 2011 toen het bezit vanuit een groep van gemeenten volledig werd overgedragen aan  Overbetuwe.

Dat ging gepaard met een schadeloosstelling en ook de volledige overdracht de panden waaldijk 33 en 34, waar het bewuste bericht over gaat. De waarde werd resp. ingeschat op 725 K€ en 560 K€ zo blijkt uit stukken van de gemeente Nijmegen. Alle te verkopen panden te samen hadden indertijd een waarde van bijna 5 M€. Ben benieuwd hoe groot het nadeel voor onze gemeente wordt, want sinds 2011 zijn de vastgoed prijzen zeker gedaald.

Layout1

Wilde plannen

Ben ook benieuwd wie het gekocht heeft en wat er mee gaat gebeuren. De boerderijen liggen in landschapspark de Danenberg, waarvoor de gemeenteraad in 2009 de landschapsvisie goedkeurde.  Een gebied ten westen van Oosterhout dat een groene bestemming krijgt als compensatie van het nog te ontwikkelen bedrijventerrein Park 15 bij Oosterhout. Het zijn mooie plannen voor de Danenberg, maar het voelt cru aan dat er alleen geld komt als de ontwikkeling van het bedrijventerrein wordt ingezet. Voor de herenboerderijen zijn er wilde plannen  (70 hotelkamers en suites op 4-sterrennivo). De files dateren van 12 maart 2013. In hoeverre die plannen 6 maanden later nog bestaan blijft onduidelijk.

Zo maakt een klein bericht in de krant veel los en zorgt ervoor dat ik me weer op de hoogte heb gesteld van de actueel status van prachtig deel van onze gemeente. Ik ga er vanuit dat ik de komende maanden lees dat via de overdracht bij het Kadaster de journalist achter de actuele verkoopwaarde is gekomen. Zelf zal ik eens op de wethouder Financiën afstappen om te horen wat hij erover te zeggen heeft.

Bestemmingsplan Boerderij de Danenberg

Bestemmingsplan

Kadastrale kaart boerderij de Danenberg

Kadastrale kaart

Google maps boerderij de Danenberg

Google maps

Advertenties

Vreemde dilemma’s: spooruitbreiding versus P&R garage.

Soms kom je vreemde dilemma’s tegen in de politiek. Een Park & Rail garage bij station Elst is best een mooie voorziening. Het zorgt ervoor mensen goede faciliteiten hebben om over te stappen van auto naar trein. Maar als ie zo wordt gebouwd dat een spoorverbreding niet langer meer tot de mogelijkheden behoort dan wordt de belangafweging knap lastig. OK de P&R garage maakt onderdeel uit van een plan, Elst Centraal, waar je van afvraagt of het een bijdrage gaat leveren aan de welzijn van het dorp Elst. Het brengt in de wijde omgeving vergunningenbeleid met zich mee, met alle gevolgen voor de handhaving. Handhaving leidt weer tot extra kosten en ontevreden inwoners.  Een plan dat de gratis parkeerplaats vlak naast het station teniet doet omdat daar een nieuw gemeentehuis moet komen.  Aan de andere kant de spoorverbreding naar 4 sporen heeft alleen betrekking op station Elst en niet op de lijn Arnhem – Nijmegen. Maar ook een vierde spoor in Elst (om intercity’s voorbij te laten) wordt de komende tien jaar niet gebouwd.

parkeergarageDan komt er een bedrijf om de hoek kijken dat bezwaar aantekent tegen het verstrekken van de omgevingsvergunning voor de bouw van de parkeergarage. Martens Metaal komt via haar advocaat met een interessant document dat op een aantal punten hout snijdt. Gebaseerd op informatie die ik ook in een eerder blog beschreef. Martens is een bedrijf in de categorie 4.2 maar in zijn aard eigenlijk zwaarder, dat vaak benoemd wordt als “zware” industrie. Het vreest beperkt te worden in toekomstige uitbreidingsmogelijkheden door van de bouw van het gemeentehuis. P&R en gemeentehuis zijn een soort Siamese tweeling die elkaar vasthouden. De een heeft profijt van de ander en kan niet zonder de ander. De gemeente is een contract aangegaan met NS Vastgoed/Poort over de afname van een aantal parkeerplaatsen t.b.v. het nieuwe gemeentehuis.

De bezwaren van de advocaat gaat in op een aantal punten rondom de omgevingsvergunning:

  • Bij de stukken voor de omgevingsvergunning zit géén recent onderzoek naar bodemverontreiniging, terwijl bodemverontreiniging wel relevant is voor de bouw van een parkeergarage en er door onderzoek wel is vastgesteld dat in het gebied sprake is van bodemverontreiniging. De vergunning aanvraag was incompleet en had niet in behandeling genomen mogen worden.
  • Er is géén plan aanwezig bij de stukken waaruit blijkt hoe de gemeente de aanwezige vervuiling gaat aanpakken waardoor de omgevingsvergunning niet in werking kan treden.
  • De advocaat vraagt de gemeente om de vergunninghouder te wijzen op zijn plichten in dergelijke dossiers en daar waar daar niet aan voldaan wordt over te gaan tot handhaving.

Daarna gaat de advocaat in op het contract tussen gemeente en NS:

  • Omdat het contract spreekt over een integraal plan en de bestemming van het gemeentehuis door de Raad van State onderuit is gehaald en de integraliteit daarmee verdwenen, zijn er voor de gemeente mogelijkheden om het contract te beëindigen.
  • Het contract geeft aan dat het van belang is dat bestaande subsidies blijven bestaan en niet verminderd worden. In plaats van de subsidieverstrekker te vragen subsidie te handhaven ondanks het overschrijden van termijnen, had de gemeente ook kunnen kiezen te koersen op beëindiging van het contract.
  • Ook uit oogpunt van het algemeen belang kan NS gevraagd worden het contract te ontbinden omdat nog onzeker is of en wanneer het gemeentehuis gerealiseerd zal worden.

Tenslotte geeft de advocaat aan dat de Raad van State uitspraak vermeende staatssteun buiten beschouwing heeft gelaten omdat dat niets zegt over de ruimtelijke ordening rondom bestemmingsplan maar over het gebruik van voorzieningen na planrealisatie.  De vermeende staatssteun procedure zou naast onzekerheid over realisatie van het gemeentehuis een extra reden moeten zijn voor de gemeente om het contract met NS te willen beëindigen.

Een gemeente die een complex plan, zoals Elst Centraal, wil realiseren heeft er belang bij om allerlei politieke, juridische en financiële draden te spannen die de afzonderlijke delen zo strak mogelijk in elkaar verankeren. Als er ergens een bouwsteen omvalt heb je altijd meerdere argumenten om toch door te gaan en niet op je schreden te hoeven terugkeren. Logisch dat dat gebeurt. Het is wel risicovol. Uiteindelijk kan je in je eigen draden verstrikt raken, waardoor ook zinvolle delen van het plan gaan sneuvelen.  De advocaat legt in haar brief de vinger wat dat betreft op de zere plek.

De gemeente heeft alle reden, maar geen belang om het contract met de NS te ontbinden en de relatie op het spel te zetten. Het zou een argument voor een gemeentehuis weghalen. Sterker nog. Als het leidt tot het niet doorgaan van de PR garage zal de bouw van het gemeentehuis leiden tot een onhoudbare parkeersituatie rondom het station.  Ook de advocaat doet dat waar zij rondom de verleende vergunning een aantal procedurele argumenten noemt, om daarna over te gaan tot weliswaar juridische argumenten, maar veel meer op de politieke context dan de omgevingsvergunning zelf. Als raadslid is het je taak om dit complexe speelveld van belangen te overzien en je eigen afweging te maken. Dat maakt politiek nu zo interessant.

Het oneindige verhaal: Huis der Gemeente Overbetuwe

GroenLinks vindt dat de gemeente de verkeerde keuze maakt bij het advies over het gemeentehuis dat deze week aan de gemeenteraad is uitgebracht. Hieronder betoog ik dat de gemeente de risico’s van nieuwbouw nog steeds onderschat en alternatieve scenario’s ongefundeerd terzijde schuift. Meer creativiteit en loslaten van oude zekerheden is nodig om een plan te maken, dat qua financiën en aanpak past bij deze tijd. Een aanpak die stap voor stap de renovatie oppakt wordt dan een denkbaar alternatief.

Het is één van mijn favoriete boeken uit mijn jeugd: Het oneindige verhaal van Michael Ende. De jonge held in het boek, Atrejoe, strijd met zijn de geluksdraak Foechoer en hoofdpersoon Bastiaan tegen het verdwijnen van de fantásië, de wereld die in stand wordt gehouden door creatieve ideeën die de mensenwereld voortbrengt.  Uiteindelijk overwint Bastiaan zijn angsten en zorgt hij dat fantásië blijft voortbestaan.

“Hij staarde naar de titel van het boek en hij voelde zich afwisselend warm en koud worden. Dit was nu precies waarvan hij al vaak gedroomd had en wat hij, sinds de hartstocht zich van hem meester had gemaakt, gewild had: een verhaal dat nooit afgelopen zou zijn! Het boek der boeken!”a

Als jongetje van elf droomde ook ik van een boek dat oneindig doorging. Als raadslid voor GroenLinks wil ik dat dossiers voortvarend worden opgepakt en tot een einde komen. En daar ontbreekt het aan bij het nieuwe gemeentehuis in Overbetuwe. Sinds de start van de gemeente in 2001 leven de beelden. Sinds 2004 is met de commissie Dagoberth de gemeenteraad actief betrokken. “Ende cost gaet voor de baet uit” was het rapport waar de gemeenteraad in 2006 haar eerste besluit tot nieuwbouw op baseerde. Dat hebben we geweten. Doel werd een omgeving in te richten met huizen, kantoren en een gemeentehuis. Inmiddels 7 jaar en een tiental besluiten verder zijn de kosten opgelopen en de baten nog lang niet in zicht.

Tegenslagen sinds eind 2012

Sterker de situatie rondom Elst Centraal, waar het gemeentehuis deel van uit maakt, is sinds eind 2012 sterk verslechterd. Eindelijk komt het college er dan achter dat de wereld sinds de bankencrisis in 2008 is veranderd. Het blijkt dat ontwikkelaars niet willen bouwen. Ja dát is een verrassing. NOT. De huizenbouw in de plannen worden geschrapt om de tekorten in de grondexploitatie te verminderen. Miljoenen worden afgeboekt.  De grote klap komt net voor de zomervakantie. De Raad van State maakt een eind aan een aantal illusies. Er is geen behoefte aan kantoren en de bestemming van dat deel uit de plannen wordt vernietigd. Ten aanzien van het gemeentehuis is onvoldoende rekening gehouden met uitbreidingsmogelijkheden van naburige bedrijven en ook daar schrapt de Raad van State de bestemming. Zeven jaar is er gepuzzeld en de Raad van State zet een streep door de plannen. De droom verandert in een nachtmerrie: Geen huizen, geen kantoren, geen gemeentehuis. Veel inwoners halen, misschien voorbarig, opgelucht adem.

De ambtelijke organisatie die de plannen ontwikkeld is in rep en roer. In allerijl worden de fractievoorzitters bijeengeroepen. Het college gaat alternatieve scenario’s ontwikkelen waar de raad over kan gaan beslissen. Deze week zijn die scenario’s gepresenteerd. Het college adviseert de raad om door te gaan met nieuwbouw. Renovatie is te duur. Onbegrijpelijk. GroenLinks had op meer creativiteit gehoopt en verwacht dat het college de tijd had genomen om een serieus naar de scenario’s te kijken en verder onderzoek uit te voeren. De laatste berekeningen waar de raad vanaf weet t.a.v renovatie dateren van tien jaar geleden. De wereld is in die tijd toch écht veranderd. Alle aanleiding dus om te kijken naar nieuwe technieken rondom energie, bouwinnovatie en ict. Zo zou de huidige huisvesting ontlast kunnen worden door mogelijkheden van telewerken te introduceren. Elektronisch vergaderen tussen locaties is bij andere overheden en het bedrijfsleven al lang de praktijk. De gemeente werkt verder tegenwoordig anders dan tien jaar geleden met huiskamer gesprekken bij de inwoners ipv dat die naar het gemeentehuis komen. Er zijn gemeenten waar het paspoort thuis wordt bezorgd. Sterker er is zelfs een gemeente zonder gemeentehuis: Molenwaard.

“… en het zou eeuwig zo doorgaan. Het was volstrekt onmogelijk dat er iets aan het verloop der dingen veranderen kon. Alleen hij, Bastiaan, kon ingrijpen. En hij moest het doen, wilde hij niet zelf in deze kringloop opgesloten blijven.”

Hoe nu verder?

Het college onderschat in de ogen van GroenLinks nog steeds het risico dat gepaard gaat met een plan waar woon-, kantoor- en bedrijfsfuncties zo dicht bij elkaar zitten. Een collega raadslid van de PvdA heeft op dat punt de vragen goed op een rij gezet. De milieucategorie die wordt gehanteerd voor de bedrijven die het betreft wordt veelal (o.a. Deventer) functioneel geclassificeerd als “zware industrie”. Het college onderschat daarbij de kosten van maatregelen die getroffen moeten worden om aan de milieurichtlijnen tbv van het gemeentehuis te voldoen.  Bedrijven zullen hun mogelijkheden niet zomaar willen beperken. GroenLinks ziet niets in de aanpak die het college tot nu toe volgt in Elst Centraal en het advies dat daar nu recent aan is toegevoegd. Het roept meer vragen op dan het antwoorden geeft. Keer op keer heeft het bestuur op dit dossier zijn neus gestoten. En ook de huidige berekeningen bevatten nog te optimistische voorspellingen met betrekking tot financiën. Het niet bouwen van de kantoren heeft, zoals verwacht, een gat geslagen van ruim 1 miljoen euro.

Het oneindige verhaalNieuwbouw op de huidige locatie, een andere locatie of grootschalige renovatie, zijn dat de enige alternatieven? Bij nieuwbouw zullen de medewerkers van de gemeente nog zeker vier jaar op hun huidige locatie zitten. Deze werd vijf jaar geleden al als onhoudbaar betiteld. Toch zijn de investeringen in die tijd minimaal geweest en de werkomstandigheden zeker niet verbeterd. Een alternatief scenario om te onderzoeken zou kunnen zijn om de plannen een tijd in de ijskast te zetten. Deze periode wordt gebruikt om een visie te ontwikkelen op de gemeente van 2025, uitwerken van de samenwerking met Lingewaard en de G5 én er kan voldoende aandacht zijn voor de decentralisaties die op de gemeente afkomen. Deze vragen veel meer bestuurlijke aandacht dan nu het geval is. Er is dan voldoende tijd om substantiële investeringen in de huidige werkplekken te rechtvaardigen, er wordt gestart met het creëren van nieuwe mogelijkheden en verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Aanpakken wat niet functioneert, oppakken wat past in deze tijd. Stap voor stap met elkaar (politiek, medewerkers en inwoners) de uitweg vinden.  GroenLinks vindt het waard dit scenario te benoemen en door te rekenen. Dat kan parallel aan een nieuwe doorrekening van een grootschalige renovatie, wat in onze ogen ook een reëel scenario zou moeten zijn.

 

Stationsgebied anders invullen

Een alternatief dat de locatie zoals nu is gekozen terzijde schuift, moet wel een invulling geven aan het  gebied rondom het station. Zonder huizen, zonder kantoren, zonder gemeentehuis verwordt het tot een desolate omgeving waar de nieuwe infrastructuur straks in groot contrast tegen afsteekt. Wellicht liggen hier kansen om extra opbrengsten te realiseren. Met een knipoog: Is er idealere plek voor een bioscoopcomplex mét parkeergarage én ov knooppunt in de buurt? Maar ook als dat niet zo is, wil GroenLinks op deze locatie een concrete invulling voor de komende jaren.

“Er zijn mensen die nooit in Fantásië kunnen komen,”zei meneer Koriander, “en er zijn ook mensen die het wel kunnen, maar die daar voor altijd blijven. En dan zijn er nog een paar die naar Fantásië gaan en weer terugkomen. Zoals jij. En die maken beide werelden gezond.”

Ooit schreef ik een vervolg hoofdstuk op “het oneindige verhaal”. GroenLinks wil graag de bal oppakken en een nieuwe hoofdstuk in het boek over ons gemeentehuis schrijven. Ook de manier waarop deze gemeente werkt en bestuurt, krijgt daarin een plek. We hebben onze rugzak gepakt en bereiden ons voor op een tochtje.  Eén ding is zeker: Het boek is voorlopig nog niet gesloten. Maar dat is een ander verhaal en zal binnenkort verteld worden.

%d bloggers liken dit: