Het oneindige verhaal: Huis der Gemeente Overbetuwe

GroenLinks vindt dat de gemeente de verkeerde keuze maakt bij het advies over het gemeentehuis dat deze week aan de gemeenteraad is uitgebracht. Hieronder betoog ik dat de gemeente de risico’s van nieuwbouw nog steeds onderschat en alternatieve scenario’s ongefundeerd terzijde schuift. Meer creativiteit en loslaten van oude zekerheden is nodig om een plan te maken, dat qua financiën en aanpak past bij deze tijd. Een aanpak die stap voor stap de renovatie oppakt wordt dan een denkbaar alternatief.

Het is één van mijn favoriete boeken uit mijn jeugd: Het oneindige verhaal van Michael Ende. De jonge held in het boek, Atrejoe, strijd met zijn de geluksdraak Foechoer en hoofdpersoon Bastiaan tegen het verdwijnen van de fantásië, de wereld die in stand wordt gehouden door creatieve ideeën die de mensenwereld voortbrengt.  Uiteindelijk overwint Bastiaan zijn angsten en zorgt hij dat fantásië blijft voortbestaan.

“Hij staarde naar de titel van het boek en hij voelde zich afwisselend warm en koud worden. Dit was nu precies waarvan hij al vaak gedroomd had en wat hij, sinds de hartstocht zich van hem meester had gemaakt, gewild had: een verhaal dat nooit afgelopen zou zijn! Het boek der boeken!”a

Als jongetje van elf droomde ook ik van een boek dat oneindig doorging. Als raadslid voor GroenLinks wil ik dat dossiers voortvarend worden opgepakt en tot een einde komen. En daar ontbreekt het aan bij het nieuwe gemeentehuis in Overbetuwe. Sinds de start van de gemeente in 2001 leven de beelden. Sinds 2004 is met de commissie Dagoberth de gemeenteraad actief betrokken. “Ende cost gaet voor de baet uit” was het rapport waar de gemeenteraad in 2006 haar eerste besluit tot nieuwbouw op baseerde. Dat hebben we geweten. Doel werd een omgeving in te richten met huizen, kantoren en een gemeentehuis. Inmiddels 7 jaar en een tiental besluiten verder zijn de kosten opgelopen en de baten nog lang niet in zicht.

Tegenslagen sinds eind 2012

Sterker de situatie rondom Elst Centraal, waar het gemeentehuis deel van uit maakt, is sinds eind 2012 sterk verslechterd. Eindelijk komt het college er dan achter dat de wereld sinds de bankencrisis in 2008 is veranderd. Het blijkt dat ontwikkelaars niet willen bouwen. Ja dát is een verrassing. NOT. De huizenbouw in de plannen worden geschrapt om de tekorten in de grondexploitatie te verminderen. Miljoenen worden afgeboekt.  De grote klap komt net voor de zomervakantie. De Raad van State maakt een eind aan een aantal illusies. Er is geen behoefte aan kantoren en de bestemming van dat deel uit de plannen wordt vernietigd. Ten aanzien van het gemeentehuis is onvoldoende rekening gehouden met uitbreidingsmogelijkheden van naburige bedrijven en ook daar schrapt de Raad van State de bestemming. Zeven jaar is er gepuzzeld en de Raad van State zet een streep door de plannen. De droom verandert in een nachtmerrie: Geen huizen, geen kantoren, geen gemeentehuis. Veel inwoners halen, misschien voorbarig, opgelucht adem.

De ambtelijke organisatie die de plannen ontwikkeld is in rep en roer. In allerijl worden de fractievoorzitters bijeengeroepen. Het college gaat alternatieve scenario’s ontwikkelen waar de raad over kan gaan beslissen. Deze week zijn die scenario’s gepresenteerd. Het college adviseert de raad om door te gaan met nieuwbouw. Renovatie is te duur. Onbegrijpelijk. GroenLinks had op meer creativiteit gehoopt en verwacht dat het college de tijd had genomen om een serieus naar de scenario’s te kijken en verder onderzoek uit te voeren. De laatste berekeningen waar de raad vanaf weet t.a.v renovatie dateren van tien jaar geleden. De wereld is in die tijd toch écht veranderd. Alle aanleiding dus om te kijken naar nieuwe technieken rondom energie, bouwinnovatie en ict. Zo zou de huidige huisvesting ontlast kunnen worden door mogelijkheden van telewerken te introduceren. Elektronisch vergaderen tussen locaties is bij andere overheden en het bedrijfsleven al lang de praktijk. De gemeente werkt verder tegenwoordig anders dan tien jaar geleden met huiskamer gesprekken bij de inwoners ipv dat die naar het gemeentehuis komen. Er zijn gemeenten waar het paspoort thuis wordt bezorgd. Sterker er is zelfs een gemeente zonder gemeentehuis: Molenwaard.

“… en het zou eeuwig zo doorgaan. Het was volstrekt onmogelijk dat er iets aan het verloop der dingen veranderen kon. Alleen hij, Bastiaan, kon ingrijpen. En hij moest het doen, wilde hij niet zelf in deze kringloop opgesloten blijven.”

Hoe nu verder?

Het college onderschat in de ogen van GroenLinks nog steeds het risico dat gepaard gaat met een plan waar woon-, kantoor- en bedrijfsfuncties zo dicht bij elkaar zitten. Een collega raadslid van de PvdA heeft op dat punt de vragen goed op een rij gezet. De milieucategorie die wordt gehanteerd voor de bedrijven die het betreft wordt veelal (o.a. Deventer) functioneel geclassificeerd als “zware industrie”. Het college onderschat daarbij de kosten van maatregelen die getroffen moeten worden om aan de milieurichtlijnen tbv van het gemeentehuis te voldoen.  Bedrijven zullen hun mogelijkheden niet zomaar willen beperken. GroenLinks ziet niets in de aanpak die het college tot nu toe volgt in Elst Centraal en het advies dat daar nu recent aan is toegevoegd. Het roept meer vragen op dan het antwoorden geeft. Keer op keer heeft het bestuur op dit dossier zijn neus gestoten. En ook de huidige berekeningen bevatten nog te optimistische voorspellingen met betrekking tot financiën. Het niet bouwen van de kantoren heeft, zoals verwacht, een gat geslagen van ruim 1 miljoen euro.

Het oneindige verhaalNieuwbouw op de huidige locatie, een andere locatie of grootschalige renovatie, zijn dat de enige alternatieven? Bij nieuwbouw zullen de medewerkers van de gemeente nog zeker vier jaar op hun huidige locatie zitten. Deze werd vijf jaar geleden al als onhoudbaar betiteld. Toch zijn de investeringen in die tijd minimaal geweest en de werkomstandigheden zeker niet verbeterd. Een alternatief scenario om te onderzoeken zou kunnen zijn om de plannen een tijd in de ijskast te zetten. Deze periode wordt gebruikt om een visie te ontwikkelen op de gemeente van 2025, uitwerken van de samenwerking met Lingewaard en de G5 én er kan voldoende aandacht zijn voor de decentralisaties die op de gemeente afkomen. Deze vragen veel meer bestuurlijke aandacht dan nu het geval is. Er is dan voldoende tijd om substantiële investeringen in de huidige werkplekken te rechtvaardigen, er wordt gestart met het creëren van nieuwe mogelijkheden en verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Aanpakken wat niet functioneert, oppakken wat past in deze tijd. Stap voor stap met elkaar (politiek, medewerkers en inwoners) de uitweg vinden.  GroenLinks vindt het waard dit scenario te benoemen en door te rekenen. Dat kan parallel aan een nieuwe doorrekening van een grootschalige renovatie, wat in onze ogen ook een reëel scenario zou moeten zijn.

 

Stationsgebied anders invullen

Een alternatief dat de locatie zoals nu is gekozen terzijde schuift, moet wel een invulling geven aan het  gebied rondom het station. Zonder huizen, zonder kantoren, zonder gemeentehuis verwordt het tot een desolate omgeving waar de nieuwe infrastructuur straks in groot contrast tegen afsteekt. Wellicht liggen hier kansen om extra opbrengsten te realiseren. Met een knipoog: Is er idealere plek voor een bioscoopcomplex mét parkeergarage én ov knooppunt in de buurt? Maar ook als dat niet zo is, wil GroenLinks op deze locatie een concrete invulling voor de komende jaren.

“Er zijn mensen die nooit in Fantásië kunnen komen,”zei meneer Koriander, “en er zijn ook mensen die het wel kunnen, maar die daar voor altijd blijven. En dan zijn er nog een paar die naar Fantásië gaan en weer terugkomen. Zoals jij. En die maken beide werelden gezond.”

Ooit schreef ik een vervolg hoofdstuk op “het oneindige verhaal”. GroenLinks wil graag de bal oppakken en een nieuwe hoofdstuk in het boek over ons gemeentehuis schrijven. Ook de manier waarop deze gemeente werkt en bestuurt, krijgt daarin een plek. We hebben onze rugzak gepakt en bereiden ons voor op een tochtje.  Eén ding is zeker: Het boek is voorlopig nog niet gesloten. Maar dat is een ander verhaal en zal binnenkort verteld worden.

Advertenties

Een plek waar mensen willen wonen

Mijn inbreng voor GroenLinks in de begrotingsbehandeling 2011 voor de gemeente Overbetuwe

Collega’s in de raad en college,

Vanmiddag haalde ik samen met mijn jongste dochter, de twee oudste op van school. Op het plein stonden tientallen ouders. Er kwamen een kleine tweehonderd kinderen uit de school te voorschijn. Tegelijk was ik vanochtend in mijn huiskamer bezig met het afronden van dit verhaal. Het deed me weer eens realiseren dat het beleid dat we met zijn allen formuleren in meer of mindere mate effect heeft op de mensen die daar staan. Maar niet alleen het beleid van de gemeente.

We maken een heftige periode door. Een heftige periode en dan het heb ik het niet alleen over de economische tegenwind waar we in Nederland en dus ook in onze gemeente mee te maken hebben.

Eerder zijn de bankencrisis, en klimaatcrises al benoemd. Maar ook daar heb ik het niet over. Langzamerhand vraag ik me af of we niet te maken hebben met een maatschappelijke crises. De maatschappij radicaliseert en daar krijgen we ook in onze gemeente mee te maken. Deze begrotings behandeling wil ik aangrijpen om daar even bij stil te staan. Via een omweg kom ik dan weer terug bij het gemeentelijke beleid.

Als fractieleider van GroenLinks in Overbetuwe en als mens heb ik de afgelopen periode veel over deze maatschappelijke ontwikkelingen nagedacht. Afgelopen weekend publiceerde de dichter des vaderlands Ramsey Nasr een alternatieve tekst voor Wiens neerlandsch bloed in d’aders vloeit. Het is een tekst die mij ondanks de extremiteiten aanspreekt, die mijn gevoel van boosheid goed verwoordt. Even heb ik overwogen “Mijn nieuwe vaderland” hier uit te spreken. Toch doe ik dat niet. De tekst bevat grote woorden waarmee ik bang ben mensen te kwetsen en ik zou daarmee voor dezelfde oplossing kiezen als de maatschappelijke gevoelens die ik ter discussie wil stellen.

Ik kies daarom voor een andere aanpak, wil wel een tekst hier delen. Een tekst die uiteindelijk dichter bij mijn politieke vertrekpunt ligt dan de tekst van Nasr. Denk ook dat velen van jullie het kennen en in het verleden als inspiratie hebben gebruikt. Het is een liedtekst van Joke Smit uit 1981.

Er is een land waar vrouwen willen wonen,
Waar vrouw-zijn niet betekent: tweederangs en bang en klein
Waar vrouwen niet om mannen concurreren
Maar zusters en geliefden kunnen zijn.
Waar rimpels niet de eenzaamheid voorspellen,
Maar paspoort zijn naar wijsheid, aanzien, ’s werelds raadsvrouw zijn.
Waar jonge vrouwen dus een leven voorbereiden
Waarin zij veertig, zestig, tachtig zullen zijn.

Er is een land waar vrouwen willen wonen,
Waar onrecht niet als een natuurgegeven wordt beschouwd.
Waar dienstbaarheid niet toevalt aan één sekse,
En niet vanzelf een man de leiding houdt.
Waar moeder niet hetzelfde is als huisvrouw,
Waar steeds opnieuw wordt nagegaan wie zwak zijn en wie sterk.
Waar allen zorgen voor wie hulp behoeven,
En ‘t brood verdienen met maar vijf uur werk.

Er is een land waar mannen willen wonen.
Waar jongens van de plicht tot flink en stoer doen zijn bevrijd.
Waar niemand wint ten koste van een ander,
En man-zijn ook betekent: zorgzaamheid.
Waar angst en rouw niet weggemoffeld worden,
Waar mannen zonder baan niet denken dat ze minder zijn.
Waar vrouw en man elkaar niet hoeven haten,
Maar eindelijk bondgenoten kunnen zijn.

Er is een land waar mensen willen wonen.
Waar jong zijn niet betekent dat je steeds wordt genegeerd.
Waar zwakken met respect benaderd worden,
En vreemdelingen niet meer gekleineerd.
Waarin geweld door niemand meer geduld wordt,
Waar allen kunnen troosten als een mens ten onder gaat.
Dat is het land waar mensen willen wonen,
Het land waar de saamhorigheid bestaat.

Deze tekst heeft als vertrekpunt saamhorigheid, pluriformiteit, verscheidenheid, zelfbeschikking en empathie. Woorden die klinken als vanuit een ander tijdperk.

Deze maatschappelijke context, van polarisatie en verruwing, waar GroenLinks tegen in verzet komt is één van de contexten waar we als gemeente mee rekening moeten houden.

De begroting voor 2011 die we vanmiddag behandelen, is een begroting waar financieel al strak op is ingegrepen. Er is een start gemaakt om deze gemeente de komende jaren financieel gezond te houden. Er zijn nog géén harde keuzes gemaakt die veel van de levens van de mensen op dat schoolplein zullen beïnvloeden. Die volgen in het voorjaar bij de kadernota voor 2012. GroenLinks vind ook dat de discussie daar thuishoort. GroenLinks zal constructief meedenken in het traject naar die kadernota. Morgenavond bespreken we hoe dat vorm gaat krijgen. GroenLinks zal vanuit haar visie verder invulling geven aan de vijf beleidsprogramma’s. Eén van de zaken die we zullen inbrengen is de nut en noodzaak van lopende en nog op te starten grote projecten. We zijn blij met de eerste rapportage die het college op verzoek van GroenLinks heeft opgeleverd. Het vormt een goed startpunt voor de discussie. Gezien de recente discussie in de pers, hebben we wel de vraag hoeveel het nieuwe gemeentehuis nu daadwerkelijk gaat kosten en hoe de verschillen van inzicht daarover tot stand zijn gekomen?

De begroting voor 2011…. 2011 is een bijzonder jaar. In 2011 bestaat de gemeente Overbetuwe, opgericht op 1 januari 2001, 10 jaar. Bescheiden aandacht daarvoor is, wat GroenLinks op zijn plaats, ondanks de moeilijke tijden die we tegemoet gaan zien.

Tot hier kon ik toe zonder de begroting erbij te pakken. Ik wil in het vervolg van het verhaal een aantal accenten plaatsen bij de programma’s zoals die beschreven staan.

Bij programma samenleven ligt wat GroenLinks  betreft een zwaarte punt, dat mag duidelijk zijn. Hoe zorgen we dat mensen met behoud van individuele vrijheden meer verantwoordelijkheid kunnen nemen over het vormgeven van hun eigen leven en dat van hun omgeving. Dat is niet het organiseren van brood en spelen, maar structureel beleid dat ook op de lange termijn zijn effect heeft. Zelfredzaamheid mag genoemd worden, maar met nadrukkelijk “door saamhorigheid” daar aan toe te voegen. Kijk waar de kracht van inwoners ligt en sluit daarbij aan.

Werken en leren is belangrijk om een samenleving weerbaar te houden. GroenLinks steunt het beleid van de gemeente om iedereen te laten participeren. Als je iets van mensen vraagt, mag daar ook iets tegenover staan. Mensen die ondanks de inspanningen niet voldoende inkomen kunnen krijgen moet adequate ondersteuning vinden. Signalen die nu worden afgegeven, geven aan dat dit vangnet in het gedrang komt. Groenlinks zal dit nadrukkelijk volgen en zo nodig met voorstellen komen om dit te verbeteren. De 1% ozb verhoging die een wethouder in verkiezingstijd heeft belooft, zou daar nog best van pas kunnen komen.

Op het terrein van het wonen zien we met belangstelling de discussie tegemoet. Kan het college aangegeven wanneer de discussie rondom de verstedelijking van de regio Arnhem en Nijmegen weer concretere vormen gaat aannemen? Wat GroenLinks betreft moet de massaliteit uit de bouwopgave verdwijnen en moeten we gaan kijken waar de indviduele vragen van inwoners liggen, meer verantwoordelijkheid en dus kansen geven aan mensen die zelf met initiatieven komen is voor ons belangrijk. Wat GroenLinks betreft is dit een breuk met het verleden.

Het programma verkeer en vervoer. Als je “bereikbaarheid van voorzieningen” breed interpreteert zou het sta-beleid hier ook onder kunnen vallen. Bereikbaarheid van voorzieningen kan door overal voorzieningen beschikbaar te maken, of door vervoersmogelijkheden te creëren om er te komen. Vanuit dit perspectief pleiten wij voor een begraafplaats in Zetten. Bereikbaarheid betekent verder financieel en fysiek toegankelijk maken. Zo wordt het programma verkeer en vervoer een heel sociaal programma. Het OV knooppunt vinden wij vooral een regionale opgave en de tot standkoming moet dan ook vooral met hulp van die regio gebeuren.

Landschap en Recreëren is een zorgpunt voor GroenLinks, het is nodig dat beleid versterkt wordt, maar de middelen lijken beperkt. GroenLinks vindt met het GBO dat samen met partners bekeken kan worden of een andere aanpak van Lingezegen de komende jaren niet tot besparingen leidt. We willen die besparingen deels herinvesteren en doen een voorstel om in het kader van het milieubeleidsplan 15.000 euro extra beschikbaar te stellen voor aanvullend beleid. Ook komen we, hopelijk in samenwerking met andere partijen, in 2011 met voorstellen waarin met partners in het veld delen van het landschaps ontwikkel plan verder worden uitgewerkt.

We zijn tenslotte blij dat de gemeente de klimaat en duurzaamheidsdoelstellingen onder regulier beleid schaart, dat is precies waar ze thuishoren. De gemeente is op dit punt goed bezig. Bij uitvoering van dit beleid gaat besparing en milieu doelstellingen hand in hand. GroenLinks doet de oproep aan de gemeente op besparingen of onderuitputting op dit gebied te herinvesteren in het uitvoeren van beleid. Een soort van cradle to cradle, maar dan anders, wat er uitkomt gaat er ook weer in. Op deze manier wordt een vliegwiel effect bereikt, met blijvend resultaat. Kan het college aangeven of hoe ze hier tegenover staan? We worden treurig van de voorstellen van GBO op dit punt en vragen ons af of toezeggingen van de provincie voor extra geld overeind blijven wanneer wij 20.000 tbv zonnecollectoren schrappen. Kan het college deze vraag beantwoorden?

Ik rond af.

GroenLinks kan achter deze begroting staan. Maar misschien komt dat wel omdat echte keuzes nog ontbreken. We zullen nadrukkelijk kijken of de accenten zoals we die zojuist hebben aangeven ook terugzullen komen in de Kadernota. Uitleggen en betrekken van inwoners is de komende periode van belang om ervoor te zorgen dat die mensen op het schoolplein in het voorjaar niet het plein voor het gemeentehuis belegeren.

GroenLinks denkt dat ze een lijn kiest die dat kan voorkomen. Die er voor zorgt dat Overbetuwe een plek blijft waar mensen willen wonen.

KultuurKlup

Het is ze dan toch gelukt. Na een jaar of twee knokken en hard werken staat het resultaat er. In de dorpstraat in Elst is een klein theater verrezen. Ruim honderd bezoekers kunnen er per voorstelling terecht. Het theater staat er niet dankzij de gemeente, eerder ondanks de gemeente.

Begin 2008 (of was het al eerder?) werden gemeenteraadsleden voor het eerste benaderd door Rita Kosman en Henk Hesseling. Zij hadden een droom en het initiatief genomen die uit te werken, op papier te zetten en aan de fracties in de gemeenteraad van Overbetuwe te presenteren. Om een lang verhaal kort te maken: 3 externe onderzoeken en drie met grote meerderheid gedragen moties verder is er van een toegestoken hand vanuit de gemeente nog géén sprake geweest.

De initiatiefnemers zijn hebben zich in de tussentijd, gelukkig, niet laten afleiden. En inmiddels is het pand dat door het college als bouwval werd beschreven, omgetoverd tot een muziekschool, met balletzaal en op de zolder van het pand een theaterzaal. Aankomend weekend is de opening van de KultuurKlup en kunnen inwoners kennismaken met het enthousiasme van deze groep mensen.

Door dit succes ligt het gevaar op de loer dat het gemeentebestuur de houding aanneemt van “als je geen ondersteuning biedt, komt het er toch wel” en dat is precies wat we niet moeten hebben in Overbetuwe.

Het nieuwe collegeprogramma spreekt dat gelukkig ook uit: “Uitgangspunt is het stimuleren en faciliteren van initiatieven uit de samenleving. De gemeente kan nog duidelijker een positieve grondhouding aannemen bij het zoeken naar mogelijkheden om deze initiatieven te ondersteunen. ”

Cultuur is een ondergeschoven kindje in Overbetuwe, zeker als je kijkt naar het geld dat er voor wordt uitgetrokken. In de komende periode zal ik me er vanuit GroenLinks sterk voor maken dat ondanks de slechte economische situatie te verbeteren. En we gaan het college wijzen op hun collegeprogramma, althans als het om het bovenstaande citaat gaat. Een andere cultuur is er nodig in de gemeente die de kracht van mensen versterkt in plaats van wegneemt.

Uitgangspunt is het stimuleren en faciliteren van initiatieven uit de samenleving. De gemeente kan nog duidelijker een positieve grondhouding aannemen bij het zoeken naar mogelijkheden om deze initiatieven te ondersteunen.

Doortrekking A73: een brug te ver?

Noordelijke tak betuwelijn, doortrekking A15, tweede stadsbrug Nijmegen, verbreding A50, aanleg N837, trambaan Nijmegen-Arnhem, aanleg betuws bedrijven park, spoor overslag punt. Het gebied tussen Arnhem en Nijmegen krijgt het nog zwaar te verduren. Sinds deze week staat de doortrekking van de A73 weer in dat rijtje. In de Nijmeegse politiek lijkt er draagvlak. Laat dit nu net het gebied zijn waar ik en 50.000 anderen nu wonen.

De lobby werkt goed: behoefte aan woningbouw is groot (nieuwe woningen) in het gebied, die mensen moeten er dan ook wel kunnen werken (op nieuwe bedrijventerreinen) en natuurlijk moeten er dan meer mogelijkheden komen om de mobiliteit (nieuwe wegen) op peil te houden. Anders willen de mensen er niet wonen. En als mensen er niet willen komen wonen kunnen we al die plannen niet financieren. Een redenering gericht op groei.

Het doet me denken aan het verhaal van die Betuwse fruitboer, die een kleine boomgaard bezat. Hij verdiende genoeg en kon een groot deel van de dag op een stoel in zijn boomgaard zitten om te genieten van zijn kinderen die daar rondliepen. Om een dag kwam er een fabrieksdirecteur die aangaf dat de fruitboer moest uitbreiden. Waarom vroeg de fruitboer? De directeur antwoordde: Ik kan je fruit ook gebruiken voor appelmoes, als je uitbreidt kun je personeel aannemen, veel geld verdienen, waardoor je uiteindelijk een voorman aanneemt die je al het werk uit handen neemt zodat je van je rust kunt genieten. De fruitboer dacht even na en zei toen: Maar is dat niet precies wat ik nu al doe?

Feiten zijn anders: Veel kantoorpanden staan leeg, revitalisering van bestaande bedrijventerreinen kan veel plaats vrijmaken om bedrijven te vestigen. Veel woningen staan op dit moment leeg en na 2025 loopt de behoefte aan bedrijventerreinen en huizen structureel terug. Veel investering worden afgeschreven in 30 jaar en de vraag is of de huidige geplande investeringen niet een brug te ver zijn.

Als de lobby om dit gebied met meer bedrijven, bewoners en wegen te vullen succesvol wordt, leidt dat  tot meer leegstand en krimp op andere plaatsen. Als de lobby is gebaseerd op wishfull thinking zitten we straks in de gebied met leegstand, vervallen bedrijventerreinen en leegstaande kantoren.

Ik schat zelf dat risico vrij groot in. Daarom moet er een verandering van denken tot stand worden gebracht. Niet meer denken in grote woonwijken, grote bedrijventerreinen en kantoorcomplexen zoals dat nu nog steeds het geval is. Van kwantiteit naar kwaliteit. De financiële ruimte die er nu nog is gebruiken voor kwalitatieve verbeteringen in het gebied, zodat dit gebied in de toekomst inhoudelijk aantrekkelijk blijft voor mensen om zich te vestigen en zo krimp te voorkomen.

Tunnelvisie in Overbetuwe

Vier tunnels en een viaduct, dat zijn de toekomstplannen om in Elst van oost naar west te komen. En dat op een afstand van nog geen 2250 meter. GroenLinks Overbetuwe vraagt zich af of dat geen brug te ver is. Op dit moment is nog sprake van drie spoorwegovergangen en een al gebouwde nieuwe tunnel. Zeker in deze economische tijden kan Elst best zonder de autotunnel in het centrum die meer dan 10 miljoen euro gaat kosten. De geplande fietstunnel bij het nieuwe station gaat wat GroenLinks betreft door.

In een poll op de website van de Gelderlander is gevraagd wat bewoners ervan vinden. Het is niet verrassend dat 78% van de inwoners de tunnel wel wil, zelfs als daar de lokale lasten voor omhoog moeten.

Niet verrassend.  Het  is zelfs voor een betrokken raadslid moeilijk om de toekomstige verkeersstromen goed een beeld te krijgen. Logisch dat men op één van de belangrijke spoorovergangen straks de andere kant wilt bereiken, zelfs als de alternatieve route een minuutje verderop ligt. Bij het maken van een politieke afweging kijken we meestal wat verder.

Elst krijgt in de toekomst een rondweg. Gedeeltelijk is deze rondweg al gerealiseerd, maar twee belangrijke componenten, de Noordtangent en de Zuidtangent moeten nog worden aangelegd. Deze twee tangenten kruisen het spoor ongelijksvloers met een tunnel en viaduct.

Tangentenstructuur met spoor in Elst (klik op kaart voor googlemaps)

In bovenstaande kaart is naast de toekomstige tangentenstructuur in blauw, het spoor te zien van Noord naar Zuid in rood. In rode druppels de bestaande gelijksvloerse spoorwegovergangen en in blauwe druppels de nu geplande nieuwe ongelijksvloerse overgangen. Tenslotte zijn met paarse pinnen de hulpdiensten gepositioneerd. Van links naar rechts, de brandweer, de politie en de ambulance. Deze hulpdiensten spelen een belangrijke rol in de reden waarom B&W de centrale autotunnel wil realiseren.

Doelgroep van de tunnel is het lokale wijkverkeer, de hulpdiensten en de bussen. GroenLinks vindt dat het lokale wijk verkeer best gebruik kan maken van de iets noordelijker gelegen tunnel, die op dit moment reeds is gerealiseerd. Het zal maximaal twee minuten meer tijd vragen om op de bestemming te komen en het stimuleert mensen om iets sneller de fiets te pakken om gebruik te maken van de wel te realiseren fietstunnel.

Voor hulpdiensten zijn verre uithoeken op zo’n 10 kilometer van Elst, nu al,  goed te bereiken. Door het verdwijnen van de spoorbomen wordt dit alleen nog maar beter. Daarbij komt dat de brandweer en ambulance direct aan de tangenten structuur gelegen zijn. Een betere uitvalsbasis kan je niet hebben. Het is voor GroenLinks niet duidelijk waarom om deze reden een extra tunnel nodig is.

Als laatste de busdiensten. Er is slechts één buslijn die op dit moment gebruik maakt van de centrale overgang. Lijn 88 van Arnhem naar Elst v.v. Na zijn stop bij het station in Elst vervolgd hij zijn weg langs een aantal wijken in Elst en keert dat om richting Arnhem. Alleen dat laatste stuk moet aangepast worden. Dat zal na realisatie van alle tangenten, overgangen en nieuwe woonwijken zowiezo het geval zijn.

Genoeg redenen dus om die 10 miljoen euro op andere wijze te besteden. Als subisidies moeten worden behouden kan dat door versnelde realisatie van de Noortangent met de ongelijksvloerse kruising daar. Door de sluiproute door het centrum te heroverwegen, versterken we de keuze die we hebben ingezet met de tangenten structuur. Kan het nog mooier?

Het behoedt de gemeente in ieder geval van een smadelijke terugtocht en het toekomstige verwijt dat ze bij het bouwen van de tunnels aan tunnelvisie heeft geleden.

Koningin onder de Elster buurten.

De Koninginnebuurt in Elst stond vandaag in de aandacht van de politiek. In 8 huiskamerbijeenkomsten bezochten 10 commissie- en raadsleden de wijk. Het werd een aangenaam bezoek, met veel positieve feedback van de bewoners op hun wijk. Kritiekpunten waren er ook, op de openbare ruimte, het beleid van de gemeente en de woningbouwvereniging.

Zelf ging ik op bezoek bij een echtpaar in de Louise de Colignystraat.  Nog 11 andere buurtbewoners voornamelijk uit diezelfde straat waren aanwezig. Met een collegaraadslid Elbert Elbertsen, had ik de taak te achterhalen wat er goed gaat in de wijk en wat er beter kan. Ook belangrijk was om te achterhalen hoe de bewoners hun eigen rol daarin zagen.

Wij hadden vanavond te maken met een groep betrokken bewoners van 35 tot 75 jaar, merendeel vrouwen. Een gezellige groep mensen met het hart op de tong.  Daar komt dus veel uit. In de wijk letten de bewoners op elkaar, steunen elkaar waar nodig en praten vooral op straat regelmatig met elkaar. Extra aandacht moet er komen voor de parkeerproblemen, de “lastige” bewoners van de wijk, doorgaande pad voor ouderen met een rollator en de hondenpoep die op de stukken gras in de straat veelvuldig gevonden wordt.

Verder zien we problemen met hars afkomstig uit de bomen, de bladval vanaf die bomen in de herfst en aandacht voor mensen die de grenzen van de regels opzoeken. Voorzieningen worden niet gemist, de veiligheid is géén issue al gaan oudere huiskamergenoten niet in het donker naar buiten, maar dat heeft géén relatie met de veiligheid in de wijk, maar het veiligheidsgevoel in zijn algemeenheid.

Louise de Coligny, vierde vrouw van Willem van Oranje

Een wijk dus zoals zoveel wijken in Elst. Het is goed deze zaken uit de monden van inwoners zelf te horen. Natuurlijk willen zij weten wat we met de informatie gaan doen. Ze hebben al vaker dit soort sessies gehad, maar ervaren géén verbeteringen. Van te voren is aan ons aangegeven dat de informatie wordt gebundeld en in een boekje wordt teruggekoppeld. Persoonlijk heb ik met mijn collega afgesproken dat we op de genoemde punten gaan terugkoppelen waarom zaken wel of niet opgepakt gaan worden.

Draagvlak Toekomstvisie+, centrumplan Elst

Een visie op de toekomst van Overbetuwe, daarover werd donderdag op een discussie avond in Valburg over gediscussieerd. Het is een open avond, maar er zijn nauwelijks inwoners. Stemkastjes doen het altijd goed op dit soort avonden, maar mijn ervaring is dat om in een discussie verder te komen meer dan dat nodig is. Het bevestigt het conservatieve standpunt en er wordt niet meer op het scherpst van de snede de discussie opgezocht.

Om op mijn vorige blog terug te komen. In Laren (dat vier keer zo klein is) kwamen bij de discussie over de structuurvisie 150 mensen opdagen. In de driekwart jaar dat er in Overbetuwe wordt gewerkt aan de toekomstvisie plus zullen er al met al zo’n 50 mensen van buiten betrokken zijn bij de discussie is mijn inschatting.

Het inspraakdocument vanuit Laren bevat overigens opvallende overeenkomsten met de discussie in onze gemeente over Centrumplan Elst en met name de invulling van de dorpstraat met zijn parkeerbeleid daarom heen. Het is jammer dat een ruimtelijke discussie in een dorpskern zich vaak beperkt tot dit onderwerp. Als we nu eerst zouden gaan kijken naar de plaats van voetgangers en fietsers, leefomgeving voor de bewoners van het gebied, voorzieningen, groeninvulling en winkelinvulling en dan die als kader zouden zien bij het kijken naar de mogelijkheden voor andere verkeerstromen dan zou de discussie waarschijnlijk anders verlopen.

Gezien het bovenstaande is het misschien ook géén toeval dat onze ondernemers (verenigd in de Elster Ondernemers Vereniging EOV) een bezoek aan Laren willen brengen, om daar de situatie te inspecteren. Er zou daar een specifieke invulling zijn voor de winkelstraat. Ik dacht dat we daar tegenwoordig online ook wel achter kunnen komen, maar ik kom niet verder dan wat onduidelijke foto’s op Flickr. Op de valreep kom ik toch nog iets tegen van Larense EOV of is het een commercieel initiatief?. Met alle winkels ook op google maps. Leuk idee voor onze onze ondernemersvereniging? Ach, die hebben ook mooie plaatjes, zie ik al weer. Het is maar waar je voor kiest, wat is je onderscheidend vermogen. Wanneer u de twee sites vergelijkt: Elst of toch Laren?

Typisch toch dat je op zo’n zoektocht een ander stukje van Nederland beter leert kennen. Laren heeft een mooie uitstraling, een bruin café ’t bonte paard. Wat heeft een dorp eigenlijk nog meer nodig:

Een “plein 1945” met een ietswat meerzeggende naam als in ons eigen Elst, ook een jaarlijkse carnavalsoptocht en een biologische markt. Dat laatste is misschien nog wel een goed idee voor de Overbetuwe. Als we dan toch het Laren van Gelderland willen worden, dan maar op die manier. Los van het feit dat er al een Laren in Gelderland bestaat…

%d bloggers liken dit: